الشيخ محمد تقي بهجت
35
جامع المسائل ( فارسي )
تتمة در استعمال حيل شرعيّه و آن جائز است وضعاً و تكليفا در مباحه ، مثل عقد ولد بر زنى كه احتمال مىدهد والد او را عقد نمايد ، و وضعاً فقط در محرّمه ، مثل زناى ولد با زنى كه احتمال مىدهد نكاح والد او را ، بنا بر نشر حرمت به زناى ولد . توريهء در يمين اگر ادّعاى دَين اسقاط شده يا تسليم شده بر شخصى شد پس بترسد كه با يمين منكر برائت ، به واسطهء عدم بيّنه مدّعى آن ، حكم بر مديون بشود و مأخوذ باشد مىتواند توريه نمايد در يمين بر عدم استدانه براى تخلص از اخذ دين به يمين منكر برائت يا حبس مظلوم به جهت مثل اعسار . و اگر معرفت به توريه ندارد مىتواند قسم بخورد . و اگر اكراه شد بر حلف بر ترك فعل حلال ، مىتواند ترك توريه در حلف نمايد با معرفت توريه ، و اكراه رافع اثر يمين است به مقتضاى اطلاقات ، اگر چه صدق اكراه با مندوحه در حال عمل خالى از تأمل نيست ، و هم در اجبار بر طلاق زن .